Eén van de eerste tassen die ik inkocht voor Waardevol d’Ing is een zwarte trapeziumvormige clutch gemaakt van mooi zwart rundleder. De beugel is omtrokken met hetzelfde leer. Een flap die vanaf de achterkant van de tas over de beugel naar voren valt en door een lus lijkt te zijn getrokken, verbergt een magnetische drukknoop. De voering is een glanzende grijze stof met smalle, ingeweven bordeauxrode en donkergroene strepen. Er zijn ook diagonale grijze strepen waartussen de naam Picard is ingeweven in afwisseling met de karakteristieke gespiegelde P’s.
Bij het bepalen van de verkoopwaarde van een tas, speelt de vervaardigingsdatum een aanzienlijke rol. Ook belangrijk is wie de maker is, waar de tas is vervaardigd en in welke oplage. Het makkelijkste is natuurlijk om te beginnen bij de fabrikant. In dit geval is dat Picard. Die naam is niet moeilijk te achterhalen want Picards naam en initialen zijn in veelvoud op de voering van de tas achtergelaten. Wat me wel verbaast, is dat die fabrikant niet uit Frankrijk afkomstig is maar uit Duitsland.
Tekening gegenereerd met ChatGPT
Ondanks de Frans klinkende naam vindt het merk Picard zijn oorsprong in Obertshausen, Duitsland. Het bedrijf werd in 1928 opgericht door Martin Picard en zijn zoons Edmund en Aloïs. Hoe de productie in eerste instantie plaats vond, is niet helemaal duidelijk maar het lijkt erop dat de ‘kwaliteitstassen’ in kleine oplages of op bestelling werden vervaardigd. Een anekdote is namelijk dat Edmund met een monstercollectie naar Offenbach (ca. 12 kilometer) fietste om de tassen aan de man te brengen.
Rond 1935 lijkt Martin de bedrijfsvoering overgedragen te hebben aan zijn zoons. In dat jaar begonnen Edmund en Aloïs in ieder geval met de serieproductie van tassen van hoogwaardige kwaliteit die voor iedereen betaalbaar waren. Al snel hadden ze meer dan 100 arbeiders in dienst.
Diverse objecten uit WO II, geheel of gedeeltelijk gemaakt van leer.
Tijdens WO II kwam de voortgang van het bedrijf onder druk te staan. Leer was zeer belangrijk bij de oorlogsvoering; het werd onder meer gebruikt voor soldatenlaarzen, jassen, petten, pistoolholsters maar ook voor paardentuig zoals zadels en leidsels en dergelijke. Paarden waren onmisbaar in het Duitse leger omdat er niet genoeg grondstoffen waren om voertuigen te bouwen en bovendien niet voldoende brandstof om ze te laten rijden! Een bedrijf als Picard was dan ook ongetwijfeld zeer belangrijk omdat daar de benodigde vakkrachten waren om producten voor de krijgsmacht te maken. Volgens de website van Picard weigerden de gebroeders Picard om onderdeel te worden van het Nazi apparaat en brachten ze de oorlog om die reden door in krijgsgevangenschap. Het bedrijf werd niet gesloten waaruit wellicht een voorzichtige conclusie getrokken kan worden dat het toch door de Nazi’s gevorderd werd.
Er is weinig bekend over de gevangenschap van Edmund en Aloïs maar feit is dat ze de oorlog beiden wonderbaarlijk overleefden en hun bedrijf weer verder konden leiden.* In 1949 werd zelfs een nieuwe fabriek gebouwd waar aan het eind van de jaren ’60 zelfs al meer dan 1.000 mensen werkzaam waren.
Picard bestaat nog steeds, hoewel de productie als gevolg van concurrentie uit Zuid-Amerika en het Verre Oosten al in de jaren ’70 verplaatst werd naar Tunesië, Oekreïne en Bangladesh. Sinds 2008 heeft Picard ook weer een kleine productiefaciliteit in Duitsland zelf.
Het stempel in de clutch. Foto Waardevol d’Ing
Terug naar de tas en zijn datering. Zoals gezegd heeft Picard gestrooid met zijn naam en initialen op en in deze tas. Volgens Picard zelf is men in 1982 begonnen met het aanbrengen van de naam in en op hun tassen. Behalve op de voering vinden we de gespiegelde P’s ook terug in het zilveren Picard stempel op de leren band, die onder de achterste beugel is aangestikt. Het stempel bevat bovendien de tekst: Made in W. Germany: een prachtige aanwijzing voor de uiterste datering van de tas. Eind 1989 viel namelijk de Berlijnse muur die Duitsland vanaf 1961 verdeelde in een westelijk en een oostelijk deel. Na de ‘Wende’ werd het land weer één en werd West-Duitsland gewoon weer Duitsland. Daarmee is het zonder meer duidelijk dat deze tas vervaardigd moet zijn tussen 1982 en 1989.
Verschillende jaren ’80 vintage tassen met een ketting-schouderband. AI-gegenereerde afbeelding.
Onder de beugel, dus aan de binnenkant van de tas, zijn twee scharnierende kettingogen schuin tegenover elkaar bevestigd. Met de scharnieren naar binnen is de tas dus een clutch, maar als ze boven de beugel uit steken kan je er ook een schouderband aan hangen. Hier is de schouderband naar alle waarschijnlijkheid een ketting geweest. Nog zo’n mooie aanwijzing voor de datering van de tas, want kettingen als schouderbanden waren heel populair in de jaren ’80.
En dan stuit ik tijdens mijn speurtocht op een internetartikel dat de datering wel heel mooi toespitst:
Etalage van het magazijn en de fabriek van C.H. Frumau, die fijne lederwaren verkocht. 1935-1936 Regionaal Archief Dordrecht
In de voering is namelijk nog een vak gestikt. Links onder de rits bevindt zich een groene sticker met daarin in lichtgroene letters de naam Frumau, de Nederlandse detaillist die de tas verkocht heeft. Ook hier zou je wellicht weer een Franse link verwachten (en die is er waarschijnlijk ook wel) maar de firma Frumau werd in mei 1935 in Dordrecht opgericht door de broers Theodorus W. Frumau (1911-2006) en Carel F. Frumau (1905-1981). Tot september 1968 dreven zij samen een fabriek met winkel in ‘fijne lederwaren’ op de Voorstraat 318. Eind jaren ’60 nam Jan Frumau, de zoon van Carel het bedrijf over. Ik moet daar in mijn jeugd talloze malen langs gelopen zijn, maar ik heb er totaal geen herinneringen aan.
Frumau sticker in de voering van de tas. Foto Waardevol d’Ing
Hoe dan ook, het is juist het artikel over Frumau dat me tot het einde van mijn speurtocht brengt. Het bedrijf Frumau is in maart 1983 opgeheven. En dat betekent dat de tas precies te dateren valt tussen begin 1982 en uiterlijk begin 1983 (productietijd en transport meegerekend). Met een slag om de arm is dat dan 1982-1983. En dat is een hele mooie uitkomst voor een tas waarvan de geschiedenis verder niet bekend is.
* Hitler liet ruim 20.000 jonge Duitse mannen executeren wegens dienstweigering en desertie.
Deze tas kopen? U krijgt dit mooie verhaal er gratis en voor niets bij!
Meer informatie over de Picard clutch vindt u in de
Picard
Betaalbare designer tassen
Vintage schoenen
Tweedehands tassen